5 วิธีคำนวณจุดคุ้มทุนของธุรกิจคุณ
ห้าวิธีคำนวณจุดคุ้มทุน: สูตร BEP กำไรส่วนเพิ่ม วิธีจากรายได้ขาย วิธีกราฟ และการคำนวณย้อนกลับจากกำไรเป้าหมาย — พร้อมตัวอย่างคำนวณจริง
จุดคุ้มทุนตอบคำถามว่า “ต้องขายเท่าไรถึงจะเลิกขาดทุน” นี่คือ 5 วิธีในการหาจุดคุ้มทุน เรียงจากวิธีที่ใช้บ่อยที่สุดไปจนถึงวิธีที่เห็นภาพมากที่สุด
สัญลักษณ์ที่ใช้: ต้นทุนคงที่ F (ค่าเช่า เงินเดือน — เกิดขึ้นเสมอไม่ว่าขายได้หรือไม่) ราคาต่อชิ้น P ต้นทุนผันแปรต่อชิ้น V (สต็อกสินค้า บรรจุภัณฑ์ ค่าส่ง)
วิธีที่ 1: สูตรคำนวณ
BEP (ชิ้น) = F ÷ (P − V)
ตัวอย่าง: F = 10,000 บาท/เดือน, P = 50 บาท, V = 30 บาท BEP = 10,000 ÷ 20 = 500 ชิ้น ชิ้นที่ 501 ทำกำไรส่วนเพิ่มล้วน ๆ 20 บาท
วิธีที่ 2: กำไรส่วนเพิ่ม
กำไรส่วนเพิ่มต่อชิ้น = P − V = 20 บาท อัตราส่วนกำไรส่วนเพิ่ม = 20 ÷ 50 = 40% BEP (ชิ้น) = F ÷ กำไรส่วนเพิ่มต่อชิ้น — คำนวณแบบเดียวกัน แต่มุมมองแบบอัตราส่วนจะเป็นประโยชน์ตอนที่คุณมีหลายสินค้าและอยากจัดอันดับว่าสินค้าไหนสร้างกำไรส่วนเพิ่มให้มากที่สุด
วิธีที่ 3: วิธีจากรายได้
รายได้ ณ จุดคุ้มทุน = F ÷ อัตราส่วนกำไรส่วนเพิ่ม = 10,000 ÷ 40% = 25,000 บาท ใช้ได้ดีตอนที่ยังล็อกราคาขายไม่ได้ แต่รู้อัตรากำไรโดยประมาณของตัวเอง
วิธีที่ 4: กราฟ
พล็อตรายได้รวม (P × Q) กับต้นทุนรวม (F + V × Q) เทียบกับปริมาณการขาย จุดที่เส้นทั้งสองตัดกันคือจุดคุ้มทุนของคุณ เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการอธิบายให้ทีมหรือนักลงทุนเห็นว่าทำไมต้องเพิ่มปริมาณการขายให้ได้ก่อน
วิธีที่ 5: คำนวณย้อนกลับจากกำไรเป้าหมาย
จำนวนชิ้นสำหรับกำไรเป้าหมาย = (F + กำไรเป้าหมาย) ÷ (P − V)
อยากได้กำไร 5,000 บาท/เดือน: (10,000 + 5,000) ÷ 20 = 750 ชิ้น จาก “รอด” ไปสู่ “ทำเป้าสำเร็จ”
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ 3 ข้อ
- P ต้องสูงกว่า V เสมอ — ไม่อย่างนั้นจะไม่มีจุดคุ้มทุนให้พูดถึง มีแต่ขาดทุนเร็วขึ้นเท่านั้น
- อีคอมเมิร์ซ: รวมค่าคอมมิชชั่นแพลตฟอร์มและค่าโฆษณาเข้าไปใน V หรือ F ก่อนคำนวณ
- คำนวณใหม่ทุกครั้งที่ต้นทุนคงที่เปลี่ยน (สัญญาเช่าใหม่ พนักงานใหม่)
ไม่ต้องคิดเลขเอง ใช้เครื่องคำนวณจุดคุ้มทุน: กรอกค่าแค่ 3 ช่อง ได้ทั้งจุดคุ้มทุนแบบชิ้น รายได้ ณ จุดคุ้มทุน และปริมาณการขายที่ต้องการเพื่อให้ถึงกำไรเป้าหมายใด ๆ